گوگل، جی‌میل فارسی را رونمایی کرد

به نظر می‌رسد با راه‌اندازی وبلاگ فارسی گوگل این شرکت بزرگ اینترنتی با زبان فارسی آشتی کرده است. تنها به فاصلهٔ دو هفته از راه‌اندازی این وبلاگ، گوگل اعلام کرد که پشتیبانی از زبان فارسی را به سرویس معروف ایمیل خود Gmail افزوده است. در بخشی از نوشته‌ای که به همین مناسبت در وبلاگ فارسی گوگل منتشر شده‌است می‌خوانیم:

«در Google ما می‌خواهیم که محصولاتمان در تمام جهان در دسترس و قابل استفاده باشد، و این بدین معنی است که ما باید این محصولات را به بیشترین تعداد زبان ممکن ارائه دهیم. تیم‌های Gmail و بومی‌سازی با هم همکاری کرده‌اند تا Gmail را در ۵۳ زبان به مردم دنیا ارائه کنند. امروز این عدد به ۵۴ می‌رسد، چرا که پس از همکاری نزدیک با تیم فارسی ما مفتخریم که فارسی را به عنوان جدیدترین زبان Gmail معرفی کنیم. اگر شما یا کسی که می‌شناسید به زبان فارسی صحبت می‌کند، می‌توانید زبان Gmail را در صفحه تنظیمات Gmail با استفاده از منوی کشویی زبان‌ها به زبان فارسی تغییر دهید.

  • وارد حساب Gmail خود شوید.
  • بر روی نماد چرخ دنده بالای صفحه و سپس «تنظیمات Mail»‏ (Mail settings) کلیک کنید.
  • زبان فارسی (Persian) را از منوی کشویی «زبان نمایشگر Gmail» ‏(Gmail display language) در بخش «زبان» (Language) انتخاب کنید (لیست زبانها ترتیب الفبایی ندارد).
  • روی «ذخیره تغییرات» (Save Changes) کلیک کنید.

هنگامی که تنظیمات زبان را در حساب Gmail خود بر روی دسک‌تاپ به‌روزرسانی کردید، همان تغییرات در حساب Gmail موبایل شما (Gmail for Mobile) هم اعمال می‌شوند. نسخه موبایل Gmail هم، که از طریق مرورگر وب روی موبایل یا رایانه لوحی (تبلت) شما قابل دسترس است، امکانات زبان فارسی را فراهم کرده است (البته نیاز به پشتیبانی فارسی در سیستم‌عامل شما دارد).

ناگفته نماند که حتی اگر زبان را به فارسی تغییر دهید، باز هم می‌توانید نامه‌ها را به هر زبان دیگر بخوانید و بفرستید».

امیدواریم که گوگل الگوی مناسبی برای دیگر شرکت‌ها باشد و از این پس شرکت‌های دیگر نرم‌افزاری نیز خدمات خود به زبان فارسی را گسترده سازند.

نامهٔ ۱۵۳ صفحه‌ای احمدی‌نژاد به وزارتخانه‌ها: واژه‌های فارسی را به کار ببرید

روزنامهٔ خراسان نوشت:

شنیده شده رییس جمهور طی روزهای اخیر با ارسال نامه‌ای به همهٔ وزارتخانه‌ها و نهادها، با اشاره به اهمیت «صیانت از فرهنگ متعالی ایران زمین» از آن‌ها خواسته تا کاربرد واژه‌های فارسی را به طور جدی در دستور کار خود قرار دهند. در ادامه این نامه، ۱۵۳ صفحه واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی از سوی رییس جمهور به دستگاه‌ها ابلاغ شده است.

این نوشته با ویراسباز ویرایش شده است.

زبان فارسی در فرهنگ لغات فنی ریلی UIC گنجانده شد

فرهنگ لغات و اصطلاحات فنی–تخصصی راه آهن (لکسیک) به عنوان تنها فرهنگ جامع بین‌المللی، به زبان فارسی به عنوان بیست و یکمین زبان در فرهنگ لغات فنی ریلی uic ترجمه و منتشر شد.

به گزارش «زبان فارسی» و به نقل از روابط عمومی راه آهن جمهوری اسلامی ایران، این فرهنگ لغات مشتمل بر ۱۶ هزار واژه تخصصی است و  تا کنون به ۲۰ زبان دنیا ترجمه شده است.

فرهنگ لغات و اصلاحات فنی–تخصصی راه آهن که توسط راه آهن جمهوری اسلامی ایران از انگلیسی به فارسی ترجمه شده، به منظور رفع نیازهای داخلی و بهره‌گیری از متون تخصصی ریلی در دسترس علاقمندان، کار‌شناسان و متخصصین صنعت ریلی قرار گرفته است.

بر اساس این گزارش، از حدود ۱۰ سال قبل نیز تلاش‌های بسیاری انجام گرفت تا زبان فارسی به عنوان بیست و یکمین زبان در فرهنگ لغات تخصصی ریلی اتحادیه بین‌المللی راه آهن‌ها گنجانده شود که این موضوع گامی مهم در جهت حفظ پویایی و گسترش زبان فارسی به شمار می‌رود.

این واژگان هم اکنون به صورت چاپی و نرم افزاری در دسترس علاقمندان، کار‌شناسان و متخصصین صنعت ریلی قرار گرفته که بزودی در اختیار مسئولین و کار‌شناسان راه آهن جمهوری اسلامی ایران قرار خواهد گرفت.

این نوشته با ویراسباز ویرایش شده است.

نسخهٔ دوم صفحه‌کلید استاندارد فارسی ویندوز

صفحه‌کلید فارسی پیش‌فرض سیستم‌عامل ویندوز ایرادهای فراوانی دارد. نبود نیم‌فاصله، جابه‌جا بودن محل کلیدها نسبت به صفحه‌کلید استاندارد فارسی (استاندارد شمارهٔ ۹۱۴۷ موسسهٔ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران) و پشتیبانی نکردن از عددهای فارسی برخی از این ایرادها هستند. می‌توانید برای رفع این ایرادها از نسخهٔ دوم صفحه‌کلید استاندارد فارسی که بهنام اسفهبد نوشته است، استفاده کنید.

نسخهٔ دوم صفحه‌کلید استاندارد فارسی ویندوز از اینجا قابل دریافت است.

پس از نصب، صفحه‌کلید استاندارد فارسی به صفحه‌کلیدهای تعریف شدهٔ ویندوز اضافه خواهد شد و در کنار صفحه‌کلیدهای دیگر قابل استفاده خواهد بود. از این پس کلید تبدیل+فاصله (Shift+Space) نیم‌فاصله خواهد بود.

آموزش همگانی و اجباری خط سنتی و ادبیات فارسی به دانش‌آموزان تاجیکستان با کمک ایران

سفیر  ایران در تاجیکستان اعلام کرد: کتاب‌های آموزش زبان و ادبیات فارسی که با همکاری وزارتخانه‌های آموزش و پرورش دو کشور برای چهار پایهٔ تحصیلی ۸، ۹، ۱۰ و ۱۱ در تاجیکستان تالیف شد برای تدریس از ابتدای سال جدید تحصیلی در اختیار مدارس این کشور قرار گرفت.

به گزارش «زبان فارسی» و به نقل از ایرنا، «علی‌اصغر شعردوست» روزشنبه گفت: این کار فرهنگی با همکاری مولفان دو کشور در سازمان کتاب‌های درسی جمهوری اسلامی ایران انجام گردید.

به گفته وی امور فنی و تولید، هنری، گرافیک، صفخه آرایی، طراحی و سایر موارد مربوط به چاپ و نشر کتاب در کشورمان انجام شد و هر کدام در شمارگان ۴۰ هزار نسخه چاپ شده است.

گفتنی است که با موافقت «امام‌علی رحمان» رئیس جمهوری تاجیکستان آموزش خط سنتی فارسی در پایه‌های ابتدایی و ادبیات فارسی در پایه‌های بالا‌تر به عنوان دروس اجباری در سیستم آموزشی این کشور گنجانیده شد.

کتاب ادبیات (بیاض ادبیات) فارسی پایه هشتم ۱۵۰ صفحه است و حاوی ادبیات دوره قدیم، ادبیات قرون یازدهم و دوازدهم میلادی است که مطالب آن اختصاص به سنایی غزنوی، انوری، عطار نیشابوری، خاقانی و نظامی گنجوی دارد.

همچنین مطالب کتاب ادبیات فارسی پایه نهم با سعدی آغاز می‌شود و مطالب خود را در باره مولانا، حافظ، جامی و برخی شعرا و ادبا هندی و ماورالنهری این دوران به پایان می‌برد.

مطالب کتاب ادبیات فارسی پایهٔ دهم شامل شعرا، ادبای سبک هندی و حوزهٔ فرارود است که صائب تبریزی و بیدل دهلوی از جمله آن‌ها هستند.

در کتاب ادبیات فارسی پایه یازدهم که بر جلد آن تصویری از صدرالدین عینی نقش بسته است ضمن معرفی ۲۲ تن از شاعران قرن بیستم، آثارشان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است، و بخش شعر با نقیب خان طغرل، صدرالدین عینی، ابوالقاسم لاهوتی و میرزا تورسون‌زاده آغاز و با شاعران معاصر مانند لایق شیرعلی، مومن قناعت، بازار صابر، مه‌مان بختی، گلنظر و عبدالحمید صمد ادامه می‌یابد.

شعردوست سفیر ایران در تاجیکستان، در همین حال ابراز امیدواری کرد که با توزیع و تدریس این مجموعه و کتاب‌های آموزش الفبای فارسی که پیش از این در جمهوری اسلامی ایران تالیف، چاپ و در تاجیکستان توزیع شده است، آموزش خط فارسی و ادبیات مشترک دو کشور به عنوان دروس اجباری در تمام سطوح آموزشی در این کشور آسیای میانه مورد توجه قرار گیرد.

گفتنی است، براساس توافق دو کشور، ایران آموزش استادان مراکز تربیت معلم و دانشگاههای تربیت دبیر (آموزگاری) تاجیکستان را برای تدریس الفبای فارسی تقبل کرده است.

پس از به قدرت رسیدن کمونیست‌ها در تاجیکستان آموزش خط سرلیک جایگزین خط فارسی شد و با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق به تدریج آموزش خط سنتی و زبان فارسی مورد توجه مسوولان این کشور گرفت و در حال گسترش است.

این نوشته با ویراسباز ویرایش شده است.

شیوهٔ تشخیص خط پیامک‌ها و تعرفهٔ پیامک‌های فارسی و لاتین

از چندی پیش برای تشویق مشترکان به فرستادن پیامک‌ به خط فارسی، تعرفه‌های ارزان‌تری برای این‌گونه پیامک‌ها نسبت به پیامک‌هایی که به خط لاتین فرستاده می‌شوند، در نظر گرفته شد. اما همواره شیوهٔ تشخیص خط و محاسبهٔ تعرفهٔ پیامک‌ها پرسش‌برانگیز بود.

به گزارش «زبان فارسی» و به نقل از ایسنا، پیامک‌هایی که با حرف فارسی شروع شده و با لاتین ادامه پیدا کنند، فارسی محاسبه شده و برعکس اگر پیامکی با زبان لاتین شروع شود و با فارسی ادامه یابد، لاتین محاسبه می‌شود.

همچنین در مورد پیام‌هایی که فقط حاوی اشکال هندسی هستند، اگر زبان گوشی‌ مشترک فارسی باشد، پیامک او فارسی محسوب شده و اگر زبان گوشی لاتین باشد، پیام او لاتین محاسبه می‌شود. پیام‌هایی که با حرف فارسی شروع شده و با شکل یا عدد همراه باشد هم فارسی محاسبه می‌شوند.

به طور خلاصه حرف آغازین پیامک و پس از آن زبان گوشی در تعیین نحوهٔ محاسبهٔ قیمت پیامک تاثیر گذارند.

در حال حاضر تعرفه پیامک‌های لاتین با ۱۶۰ کاراکتر به مبلغ ۲۲۲ ریال و پیام‌های فارسی با حدود ۷۰ کاراکتر به مبلغ ۸۹ ریال است.

این نوشته با ویراسباز ویرایش شده است.

نگارش فرهنگ واژگان و اصطلاحات افغانی در ایران

حسن انوشه از نگارش «فرهنگ واژگان و اصطلاحات افغانی که در ایران نیستند یا در ایران معنای دیگری دارند» خبر داد.

به گزارش «زبان فارسی» و به نقل از خبرگزاری ایسنا، انوشه با اشاره به نگارش این فرهنگ جدید گفت: این کتاب اصطلاحاتی را دربر می‌گیرد که در افغانستان استفاده می‌شوند؛ اما در ایران به کار نمی‌روند و یا در ایران به معنای دیگری استفاده می‌شوند.

او افزود: ‌ در حدود هفت تا هشت‌هزار عدد از این واژگان و اصطلاحات جمع‌آوری شده‌اند که قصد دارم آن‌ها را برای نشر ارایه کنم.

انوشه در اشاره به این واژه‌ها، گفت: برای مثال، ‌ما «اما» را به معنای «ولی» به کار می‌بریم؛ اما افغانی‌ها به جای «اما»، «مگر» را به کار می‌برند؛ در حالی‌که ما «مگر» را به معنای «الّا» به کار می‌بریم. این واژه‌ها بسیارند که برخی از آن‌ها را افغانی‌ها از زبان‌های مغولی و ترکی گرفته‌اند.

این نوشته با ویراسباز ویرایش شده است.

ده قلم رایگان فارسی یونی‌کد و استاندارد

شما می‌توانید نسخهٔ ۰/۴ مجموعهٔ ده قلم یونی‌کد استاندارد فارسی که از سوی شرکت فارسی‌وب شریف به رایگان در دسترس عموم قرار گرفته‌اند را از اینجا دریافت نمایید. تمامی این قلم‌ها با یونی‌کد، استاندارد شمارهٔ ۶۲۱۹ موسسهٔ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و استانداردهای OpenType هم‌خوانی دارند. این قلم‌ها عبارتند از:

  • قلم الهام
  • قلم ترافیک
  • قلم ترافیک ضخیم
  • قلم تیتر
  • قلم رویا
  • قلم رویای ضخیم
  • قلم کودک
  • قلم نازلی
  • قلم نازلی ضخیم
  • قلم هما

این نوشته با ویراسباز ویرایش شده است.

فارسی افغانستان، تهدیدها و ضرورت‌ها

طرح بحث

پیشینه و جایگاه زبان فارسی در افغانستان بر کسی پوشیده نیست. سرزمین افغانستان کنونی از دیرباز از کانون‌های اصلی پیدایش و گسترش این زبان بوده و بسیاری از مفاخر زبان و ادب فارسی از این پهنهٔ جغرافیایی برخاسته‌اند. اکنون نیز با وجود همهٔ ناملایمات، افغانستان یکی از تنها سه کشور دنیاست که این زبان در آن رسمیت و رواج تمام دارد.

فارسی افغانستان از جهت اشتمال بر بعضی واژگان کهن این زبان و نیز نظام آوایی اصیل آن، می‌تواند برای دیگر فارسی‌زبانان دنیا نیز جذاب و در مواردی ـ به‌ویژه رفع مشکلات متون کهن ـ راهگشا باشد. اما ارزش مهم‌تر این زبان، این است که محکم‌ترین پل پیوند فکری و فرهنگی اهالی دو کشور است و مهم‌ترین وجه مشترک از مشترکات مردم ایران و افغانستان.

توجه ویژه به فارسی افغانستان و زنده ساختن مشترکات زبانی مردم این منطقه، هم می‌تواند به حفظ و بهسازی زبان در هر دو کشور کمک کند و هم می‌تواند قلمرو زبان فارسی را که دیرگاهی است در معرض پاره پاره شدن قرار دارد، لااقل در وضع کنونی‌اش حفظ کند و گامی باشد برای زنده ساختن شکوه دیرین این زبان.

اکنون به مدد زبان و خط فارسی، بیشترین امکانات و ظرفیت‌ها برای ارتباط فرهنگی دو کشور به‌طور بالقوه و بالفعل وجود دارد، چون افغانستان تنها کشوری در جهان است که محصولات فرهنگی ایران، بدون ترجمه یا حتی برگردان کردن خط، در آنجا قابل استفاده است.

بنابراین، برای فرهنگستان زبان و ادب فارسی که وظیفهٔ سنگین حفظ اصالت و نیز بهسازی این زبان را بر عهده دارد، عنایت به کشور افغانستان و مسائل زبان فارسی در آنجا، یک ضرورت به حساب می‌آید.

تهدیدها و آسیب‌ها

با همهٔ پیشینه و جایگاهی که زبان فارسی در افغانستان دارد، باید پذیرفت که این زبان در این مهد تاریخی خود با ناملایمات بسیاری روبه‌روست و تهدیدها و آسیب‌هایی متوجه آن است. مهم‌ترین این تهدیدها را چنین می‌توان برشمرد:

۱- ورود بی‌رویهٔ واژگان خارجی در قرون حاضر و به‌ویژه در دههٔ اخیر (که این کشور به‌طور ناگهانی و وسیع با جهان خارج ارتباط یافته‌است). این واژگان به‌ویژه در حوزهٔ دانش و ارتباطات امروزی بیشتر مشاهده می‌شود و متأسفانه در افغانستان هیچ عزم ملی یا دولتی‌ای برای مقابله با این روند وجود ندارد.

آنچه این قضیه را خطرناک‌تر می‌کند این است که به سبب ضعف سواد و دانش عمومی و به اعتبار این باور نادرست که گویا زبان مردم افغانستان «دری» است و نه «فارسی»، بسیاری از مردم بر همان واژگان خارجی، به‌عنوان واژگان دری پای می‌فشرند و حاضر به استفاده از واژگان فارسی جایگزین نیستند. بسیار دیده می‌شود که حتی بعضی از نخبگان کشور بر استفاده از واژگانی مثل «بایسکل»، «پروگرام» و «فاکولته» تأکید دارند، با این باور که این‌ها دری‌اند و معادل‌هایشان یعنی «دوچرخه»، «برنامه» و «دانشکده»، فارسی و غیر قابل استفاده در این کشورند.

۲-جایگزین شدن تدریجی زبان انگلیسی در نظام اداری این کشور، به‌ویژه در میان مؤسسات غیردولتی‌ای که از سوی کشورهای خارجی تأسیس شده‌اند یا حمایت می‌شوند. امروزه در این مؤسسات، بیشتر مکاتبات با انگلیسی انجام می‌شود و این رَویه به سبب ارتباط ادارات دولتی و نهادهای آموزشی با این مؤسسات، در آن‌ها نیز کمابیش رواج و رسوخ یافته‌‌است. بسیاری از کسانی که اکنون مصدر کار در کشور هستند، آنانی‌اند که از پاکستان یا غرب برگشته‌اند و گاه تسلطشان بر انگلیسی بیشتر از فارسی است.

۳- شیوع و گسترش غلط‌های بسیار در سطح آوایی زبان، به‌گونه‌ای که بسیاری واژگان تلفظی کاملاً متفاوت با تلفظ شیوا و فصیح فارسی یافته‌اند. کاربرد کلماتی مثل «زیاف» (زیاد)، «آهین» (آهن)، «کاریگر» (کارگر) و صدها واژهٔ دیگر ازاین‌دست، گویش محاورهٔ مردم افغانستان را برای هم‌زبانان ایرانی‌شان نامفهوم ساخته‌است.

۴- ضعف شدید زبان در سطح دستوری، به‌ویژه در رسانه‌ها. عامل این مشکل، از جانبی ضعف سواد و دانش عمومی و ناکارآمدی نظام آموزشی کشور است و از سویی دیگر نفوذ خارج‌رفتگانِ مسلط بر اردو و انگلیسی ولی بیگانه با فارسی، در این رسانه‌ها.

۵- زوال تدریجی گویش‌های غنی و اصیل محلی و غلبهٔ گویش پایتخت، به سبب گسترش رسانه‌ها. آنچه این مشکل را شدیدتر می‌کند، عدم وجود هر گونه نهادی است که از گویش‌های محلی، واژگان و ارزش‌های آن‌ها محافظت کند. به این باید افزود احساس تحقیری را که مردم شهرهای کوچک و روستاها نسبت به لهجهٔ خود می‌کنند و می‌کوشند این احساس را با ترک لهجهٔ خود و پیوستن به جریان عمومی لهجهٔ پایتخت جبران کنند.

دلایل

دلایل کلی این نابسامانی‌های زبان فارسی افغانستان را چنین می‌توان برشمرد:

۱- ضعف سواد و دانش عمومی به دلیل چند دهه جنگ و نابسامانی‌های اجتماعی و سیاسی. در این فاصله بسیاری از نخبگان به کشورهای دیگر پناه بردند؛ بسیاری از نهادهای دولتی و غیردولتی تخریب یا راکد شدند و طبقهٔ متوسط جامعه که می‌توانست حامی دانش و فرهنگ باشد، تقریباً از بین رفت.

البته در سال‌های اخیر، با حمایت خارجیان از دانشگاه‌های دولتی افغانستان و نیز تشکیل دانشگاه‌های خصوصی، نظام آموزشی کشور رو به بهبود است. ولی مشکل این است که نه کشورهای دیگر به تأسیس رشته‌هایی مثل زبان و ادب فارسی علاقه دارند و نه در دانشگاه‌های خصوصی این رشته طرف‌دار و متقاضی دارد، به سبب کمبود زمینهٔ کار.

۲- برخورد ناگهانی و همه‌جانبهٔ افغانستان با جهان خارج، به‌ویژه جهان غرب، به‌گونه‌ای که اکنون بخش عمده‌ای از فعالیت‌های علمی و فرهنگی کشور، به‌وسیلهٔ مؤسسات غیردولتی خارجی صورت می‌گیرد یا پشتیبانی می‌شود. کارمندان بومیِ این مؤسسات که غالباً برای اشتغال نیازمند تسلط کامل بر انگلیسی هستند، خود به‌صورت غیرمستقیم مروج این زبان در میان خانوادهٔ خود و در سطح جامعه می‌شوند.

۳- کم‌توجهی نهادینه‌شدهٔ حاکمیت پشتو زبان افغانستان نسبت به زبان فارسی که البته گاه به‌صورت خصومت با این زبان نیز بروز می‌کند. تلاش عمدهٔ حاکمیت در این هفتاد سال اخیر این بوده‌است که از سویی زبان پشتو را به‌عنوان زبان ملی کشور مطرح سازد و از سویی با تأکید بر نام «دری» برای فارسی افغانستان، ارتباط آن را با خارج از کشور قطع کند. در متون درسی افغانستان به‌صراحت از مستقل بودن «فارسی» و «دری» سخن می‌رود و حتی ریشهٔ تاریخی این‌ها متفاوت وانمود می‌شود.

۴- قطع ارتباط نسبی فارسی‌زبانان افغانستان با فارسی‌زبانان خارج از کشور در این چند دهه و دور ماندن آن‌ها از تحولات زبان فارسی در کشورهای همسایه. آنچه این قطع ارتباط را پررنگ‌تر کرده‌است، همان تأکید حاکمیت افغانستان بر «دری» نامیدن این زبان در افغانستان و بیگانه دانستن آن با «فارسی» است که بدان اشاره کردیم.

۵- کم‌توجهی متولیان زبان فارسی ایران به فارسی افغانستان، هم در رسانه‌های این کشور و هم در عرصهٔ فعالیت‌های مشترکی که می‌توانست مانع آن قطع ارتباطی شود که در بند پیش بدان اشاره کردیم. حقیقت این است که فارسی‌زبانان افغانستان در این تلاشی که برای حفظ این زبان در قرن اخیر داشتند، سخت تنها ماندند. نه حاکمیت‌های افغانستان یاریگر آن‌ها بودند و نه نهادهای فرهنگی و ادبی ایران.

ضرورت‌ها

با توجه به آنچه گفته آمد، برای حفظ و بهسازی زبان فارسی افغانستان، این کارها از سوی نهادهای علمی و ادبی ایران، به‌ویژه فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضروری و عملی به نظر می‌رسد:

۱- افزایش ارتباطات اهل ادب و قلم دو کشور به‌وسیلهٔ مسافرت‌ها، همایش‌ها و ارتباط‌های رسانه‌ای. باید پذیرفت که بخش عمده‌ای از موانع ارتباط بیشتر میان هم‌زبانان، براثر عدم شناخت ایجاد شده‌است. مردم ایران غالباً زبان فارسی را خاص کشور خود می‌دانند و از میزان رواج و نفوذ آن در خارج از ایران بی‌خبرند و به همین سبب نیازی به این ارتباط حس نمی‌کنند. در مقابل بسیاری از مردم افغانستان به سبب همین طرز نگاه موجود در ایران، همه چیز، حتی یک ارتباط سالم را با بدبینی و تردید می‌نگرند. آنچه می‌تواند این عدم شناخت و بدبینی را از میان بردارد، همین افزایش ارتباطات است.

۲- اتخاذ یک روش معقول و سنجیده برای بزرگداشت مفاخر ادب فارسی، به‌گونه‌ای که این‌ها را بتوان پل وفاق و دوستی ساخت. متأسفانه در این قرن شیوهٔ برخورد با مفاخر ادب در هر دو کشور به‌گونه‌ای بوده‌است که سبب جدال و چالش و کدورت و سوءتفاهم شده‌است. به سبب سیاست‌های نادرست فرهنگی در سال‌های پیش در هر دو کشور، بعضی از فارسی‌زبانان در دو کشور همدیگر را نه به چشم همراه و همسو، که به چشم رقیب می‌نگرند. تا وقتی که این تصور و این نگرش وجود داشته‌باشد، دادوستدهای رسمی و وسیع زبانی و ادبی میان دو کشور با مانع مواجه خواهد بود.

۳- تشویق رسانه‌های جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه صدا و سیما، به توجه بیشتر به افغانستان از منظر مشترکات فرهنگی و زبان فارسی. اکنون آنچه از افغانستان در صدا و سیمای ایران دیده می‌شود، به‌هیچ‌وجه تصویر یک کشور هم‌فرهنگ و هم‌زبان نیست. این قضیه به‌ویژه برای رفع سوءتفاهم‌ها میان فارسی‌زبانان دو کشور و پذیرش این همسویی از سوی همهٔ اقشار جامعه مؤثر است. بیجا نیست اگر بگوییم که بخشی از مقاومتی که در افغانستان در برابر همسویی با فارسی ایران وجود دارد، ناشی از معرفی نادرست این کشور و مردمش در رسانه‌های ایران است.

۴- تلاش برای رسمیت بخشیدن مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی در افغانستان، تا از سویی بتوان از ثمرات این کوشش‌ها برای افغانستان استفاده کرد و از سویی راه برای تثبیت یک زبان فارسی هنجار و یکسان در همهٔ این قلمرو باز شود، چون با وضعیتی که در افغانستان وجود دارد، هیچ بعید نیست که فارسی این کشور به سبب این تغییرات متوالی به یک زبان مستقل بدل شود.

البته رسمیت بخشیدن به مصوّبات فرهنگستان در افغانستان، مشروط است به تعاملی که میان دولت‌های دو کشور صورت گیرد، به‌گونه‌ای که نتیجه‌اش یا ایجاد یک فرهنگستان واحد و بین‌المللی زبان فارسی باشد و یا حضور پررنگ‌تر کشور افغانستان در فرهنگستان کنونی، تا دولتمردان این کشور را نیز به افزایش دایرهٔ نفوذ فرهنگستان متقاعد سازد.

۵- تلاش برای ارائهٔ کتاب‌ها، نشریات و دیگر محصولات فرهنگستان زبان و ادب فارسی در کشور افغانستان، از طریق انتشار محصولات فرهنگستان در این کشور به‌وسیلهٔ نهادهای دولتی و غیردولتی. این کار به‌وسیلهٔ تعامل با مؤسسات انتشاراتی و پخش کتاب، نهادهای برگزارکنندهٔ نمایشگاه‌های کتاب و رایزنی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان امکان دارد. قابل یادآوری است که متأسفانه با همهٔ زحماتی که درزمینهٔ اهدای کتاب و انتقال کتاب به افغانستان کشیده می‌شود، آنچه در عمل به دست مردم این کشور می‌رسد، غالباً ناکارآمد است و به‌هیچ‌وجه نیاز واقعی مردم را تأمین نمی‌کند. به‌واقع گرایش عمومی در این سال‌ها بر کتاب‌های دینی و ایدئولوژیک بوده‌است که گاه خود سبب ایجاد تنش‌هایی شده‌است، به‌گونه‌ای که اکنون در برابر ورود کتاب از ایران به افغانستان موانعی جدّی ایجاد شده‌است.

۶- پذیرش اعضایی از افغانستان در فرهنگستان زبان و ادب فارسی که هم مقبولیت عمومی در میان اهل قلم این کشور دارند و هم دارای سواد و دانش کافی هستند. این سواد و دانش سبب تقویت کارهای فرهنگستان خواهد شد و آن مقبولیت عمومی، سبب می‌شود که پذیرش این مصوّبات برای مردم افغانستان سهل‌تر باشد. خوشبختانه ما اکنون هم در میان تحصیل‌کردگان مهاجر در ایران و هم در داخل کشور، چنین اشخاصی داریم و در صورت لزوم می‌توان به معرفی آن‌ها پرداخت.

برگرفته از: فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران

کرسی زبان و ادبیات فارسی در ویتنام افتتاح شد

کرسی زبان و ادبیات فارسی روز پنجشنبه با حضور سید جواد قوام‌شهیدی سفیر ایران در ویتنام و نوین ون کیم معاون دانشگاه هانوی و رییس دپارتمان تاریخ جهان و تنی چند از مسوولان دانشگاه در دانشکده شرق‌شناسی دانشگاه هانوی افتتاح شد.
به گزارش «زبان فارسی» و به نقل از  ایرنا، نوین ون کیم معاون دانشگاه هانوی در مراسم افتتاح این کرسی با اشاره به تلاش‌های صورت گرفته توسط نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در هانوی و این دانشگاه در طول چند سال گذشته جهت رسیدن به وضعیت کنونی، گفت: خاورمیانه برای اساتید و دانشجویان ویتنامی اهمیت خاصی دارد.
وی افزود: خاورمیانه پلی میان آسیا و اروپاست و ما از طریق آن اروپا و دیگر بخش‌های جهان را می‌شناسیم و از سوی دیگر مهد تمدن‌های مهمی چون بین النهرین و اسلام است.
نوین وین کیم تصریح کرد: تمدن اسلامی در کل و تمدن ایرانی به‌طور خاص در گذشته جهت غنی سازی تمدن جهانی همواره تلاش کرده‌اند و در حال حاضر نیز تلاش مضاعفی برای افزایش شناخت از یکدیگر دارند.
سفیر ایران در ویتنام نیز با تاکید بر اهمیت تشکیل چنین کلاسی آن را نقطه عطفی در روابط فرهنگی دو کشور و دو ملت توصیف کرد و با اشاره به فرهنگ غنی و تمدن دیرینه پارسی، یادگیری زبان فارسی را گام مهم و پتانسیل ارزشمندی برای شناخت مردم و تمدن‌های کشورهای فارسی زبان و بویژه شناخت جغرافیا، تاریخ و فرهنگ ایران دانست.
وی در ادامه ابراز امیدواری کرد با راه اندازی کلاس زبان و ادبیات ویتنامی در دانشگاه تهران نیز شناخت مردم ایران از ویتنام به تدریج افزایش یابد چرا که قرن حاضر قرن آسیا نامیده شده و آینده متعلق به آسیا خواهد بود و دو کشور ایران و ویتنام در دو سوی قاره بزرگ آسیا با افزایش شناخت خود از یکدیگر می‌توانند به تقویت این قاره کمک کنند.
کلاس زبان و ادبیات فارسی که به اذعان مسوولان دانشگاه با استقبال زیاد دانشجویان، محققان و برخی از پرسنل وزارت خانه‌های مهم ویتنام مانند وزارت امور خارجه مواجه شده، پس از دو سال جای خود را به کرسی ایران‌شناسی خواهد داد.
در حال حاضر کشورهای ژاپن، کره جنوبی، هند، چین و کشورهای عضو اتحادیه آ. سه. آن دارای کرسی خاص خود در این دانشگاه هستند.

این نوشته با ویراسباز ویرایش شده است.