کوروش صفوی: زبان فارسی دومین زبان ارائه‌دهندهٔ واژگان قرضی است

استاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: زبان فارسی دومین زبان در دنیا است که بیشترین واژهٔ قرضی را به سایر زبان‌ها داده است. مثلاً ۷۰ الی ۸۰ درصد زبان اردو فارسی است و یا برخی واژه‌های مهم را به سایر زبان‌ها انتقال داده است.

به گزارش «زبان فارسی» و به نقل از خبرگزاری فارس، در نشستی که با حضور مجید ملکی‌تبار رئیس مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما، جمعی از مدیران و پژوهشگران، صبح امروز سه‌شنبه ۲۲ شهریور‌ماه در اتاق جلسات این مرکز بر‌گزار شد، کوروش صفوی استاد زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی به تبین نقش «زبان در رسانه» پرداخت.

در ابتدای این نشست دکتر محمود احمدی‌افزادی مدیر‌کل مطالعات رسانه ضمن معرفی دکتر صفوی توضیحاتی در خصوص فعالیت‌های پژوهشی که در مرکز تحقیقات صورت می‌گیرد ارائه دادند. در ادامه دکتر فاطمه عظیمی‌فرد مدیر گروه زبان و رسانهٔ اداره کل مطالعات رسانه ضمن اشاره به فعالیت‌های انجام شده مرتبط در این حوزه گفت: گروه زبان و رسانه طی ۱۰ سال گذشته در خصوص آسیب‌شناسی زبان و ادبیات فارسی اقدامات متعددی انجام داده است که روند رو به رشد این فرآیند منجر به افزایش بازدهی برنامه‌های فارسی تولیدی مرتبط در بخش‌های گوناگون سازمان شده است. مسلماً با استفاده از نظرات اساتیدی مانند دکتر کورش صفوی پژوهش‌های حوزه زبان می‌تواند کاربردی‌تر گردد.

در ادامه این نشست دکتر صفوی ضمن ارایهٔ توضیحاتی درباره جایگاه زبان و رسانه خاطر نشان کرد: استفاده صحیح از زبان و ایجاد تعامل با مخاطب با دید حداکثری درک ضروریات دنیای امروز، همراه است. زبان فارسی در ۵۰ سال گذشته تغییراتی نسبت به امروز داشته است. به گونه‌ای که مردم ساکن در تهران، شیراز، مشهد، یزد حتی کابل و تاجیکستان همه می‌گویند ما فارسی صحبت می‌کنیم اما آیا این زبان فارسی حقیقی است؟ زبان فارسی گونه‌های جغرافیایی متعددی دارد. این مسئله در زمینه مشاغل نیز می‌تواند عینیت داشته باشد. حتی زبان زنانه و مردانه با یکدیگر فرق می‌کند به عنوان مثال طیف وسیعی از اصطلاحاتی که شما و همکارانتان در صدا و سیما استفاده می‌کنید در سایر مشاغل و یا بیرون از محل کار شما مورد توجه دیگران قرار نمی‌گیرد.

دکتر صفوی افزود، شما وقتی فردی را برای اخبار انتخاب می‌کنید دیگر نمی‌تواند فوتبال گزارش کند. هر چه قدر بتوانیم زبان اجتماعی را خنثی کنیم، ارتباط دقیق‌تر برقرار می‌شود. ما گاهی در برنامه‌های مختلف از هنجارهای زبانی می‌گذریم که در خور توجه است. اگر قرار باشد گزارشگر فوتبال مانند یک ادیب گزارش کند مقبولیت ندارد.
کورش صفوی در پایان گفت: زبان فارسی دومین زبان در دنیا است که بیشترین واژه قرضی را به سایر زبان‌ها داده است. مثلاً ۷۰ الی ۸۰ درصد زبان اردو فارسی است و یا برخی واژه‌های مهم را به سایر زبان‌ها انتقال داده است. از طرفی نیز زبان فارسی خاصیت مونتاژ کردن دارد که در نوع خود بی‌نظیر و استثنایی است. از این دست می‌توان به تلفن‌چی که با استفاده از دو زبان انگلیسی و ترکی و یا درشکه‌چی که به کمک دو واژه روسی و ترکی ساخته شده است اشاره کرد.
در پایان این نشست، دکتر کوروش صفوی به سئوالات حاضران پاسخ داد.

این نوشته با ویراسباز ویرایش شده است.

راه‌اندازی وبلاگ رسمی گوگل به زبان فارسی

شرکت گوگل وبلاگ رسمی خود به زبان فارسی را راه‌اندازی کرد. به گزارش «زبان فارسی»، این غول اینترنتی نخستین مطلب این وبلاگ را این گونه آغاز کرده است: «قدمت قدیمی‌ترین نسخه زبان فارسی (فارسی باستان) به هزاره اول قبل از میلاد بازمی‌گردد. امروزه، به این زبان در ایران، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان و پاره‌ای نقاط دیگر گویش می‌شود. در حدود ۵۰ درصد از جمعیت فارسی زبان از اینترنت استفاده می‌کنند — تقریبا ۲ درصد کل کاربران اینترنت در دنیا. Google بازخورد (feedback) فراوانی از کاربران فارسی زبان دارد که درخواست ارائه محصولات بیشتری به زبان فارسی را دارند.
با انتشار این پست، ما تولد اولین وبلاگ رسمی Google به زبان فارسی را اعلام می‌کنیم. وبلاگ ما کانالی ارتباطی برای اعلان‌های محصولات، راه‌اندازی ویژگی‌ها و به‌روزآوری‌های فوری در زمانهای بحرانی برای کاربران فارسی زبانمان خواهد بود.»

در ادامهٔ این مطلب که از سوی سه تن از مدیران گوگل امضا شده است، علاوه بر معرفی برخی از خدمات کنونی گوگل که از زبان فارسی پشتیبانی می‌کنند، برخی از تلاش‌های گوگل در راستای گسترش زبان فارسی در محصولات این شرکت نیز معرفی شده‌اند. با توجه به این که استفاده از برخی از خدمات گوگل و دیگر شرکت‌های اینترنتی برای کاربران درون ایران محدود شده است، راه‌اندازی این وبلاگ امیدها را به آشتی این شرکت‌ها با زبان فارسی و کاربران ایرانی افزایش داده است.

نشانی وبلاگ فارسی گوگل  http://googlepersianblog.blogspot.com است.

این نوشته با ویراسباز ویرایش شده است.

دومین کارگاه آموزشی و پژوهشی ساخت‌واژه (صرف)

به گزارش تارنمای «زبان فارسی» انجمن زبان‌شناسی ایران با همکاری پژوهشگاه علوم انسانی دومین کارگاه پژوهشی ساخت‌واژه (صرف) را روز پنجشنبه ۱۹ اسفندماه ۱۳۸۹ برگزار می کند.
در این کارگاه اساتید محترم، دکتر عادل رفیعی، دکتر شهرام مدرس خیابانی، دکتر فریبا قطره، دکتر مهرداد نغزگوی کهن و دکتر ویدا شقاقی به ایراد سخنرانی می‌پردازند. دبیر علمی این کارگاه دکتر ویدا شقاقی و دبیر اجرایی آن دکتر شهرام مدرس خیابانی هستند.
دومین کارگاه آموزشی و پژوهشی صرف از ساعت ۸:۱۵ تا ۱۶ در روز پنجشنبه ۱۹ اسفند ۱۳۸۹ در ساختمان اصلی پژوهشگاه علوم انسانی برگزار می‌شود.
برای آگاهی از برنامه و شرایط ثبت‌نام فایل زیر را دریافت کنید:

Morphology Workshop-II-1.pdf

گزارش سخنرانی دکتر طبیب‌زاده با عنوان «دستور وابستگی: نظریۀ گروه‌های خودگردان»

جلسۀ سخنرانی دکتر امید طبیب‌زاده با عنوان «دستور وابستگی: نظریۀ گروه‌های خودگردان» با تقریباً نیم ساعت تأخیر در تالار کمال دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران برگزار شد. در این جلسه دکتر طبیب‌زاده به معرفی نظریۀ خود، گروه‌های خودگردان، پرداخت و وعده داد که علاقه‌مندان به نحو وابستگی می‌توانند این نظریه را به طور مبسوط در ویرایش جدید کتاب «ظرفیت فعل» که احتمالاً در بهار یا تابستان ۹۰ وارد بازار کتاب خواهد شد، مطالعه کنند. وی همچنین در ابتدای سخنرانی خود خاطر نشان شد که نظریۀ وی در چارچوب رویکرد کلاسیک به دستور وابستگی است و از تأثیرات رویکردهای جدیدِ منشعب‌شده از دستور وابستگی بر حذر مانده و به طور اخص به آثار «لوسین تنی‌یر» زبان‌شناسی فرانسوی معطوف است.

سخنران، جلسۀ سخنرانی را به دو نیم تقسیم کرده بود که پس از هر کدام حاضران به طرح پرسش‌های خود پرداختند و مباحث فراوانی در چارچوب رویکرد وابستگی به دستور زبان پیش آمد که بیشتر به دو اثر طبیب‌زاده، کتاب «ظرفیت فعل» و مقالۀ «ظرفیت صفت» مربوط می‌شدند؛ همین امر سبب شد جلسه بیش از زمان مقرر طول بکشد.

در پایان این جلسه که آقایان دکتر بی‌جن‌خان، دکتر کریمی دوستان و دکتر درزی از اعضاء هیأت علمی گروه زبان‌شناسی دانشگاه تهران نیز حضور داشتند، دکتر طبیب‌زاده خواستار افزایش ارتباطاتی از این دست میان گروه‌های زبان‌شناسی کشور شدند و دانشجویان را به گسترش فعالیت‌های علمی فراخواندند.

سخنرانی دکتر طبیب‌زاده: «دستور وابستگی: نظریه‌ٔ گروه‌های خودگردان»

به گزارش تارنمای «زبان فارسی» سخنرانی دکتر امید طبیب‌زاده از طرف انجمن علمی زبان‌شناسی دانشگاه تهران و با همکاری مرکز تحقیقات کاپیوتری علوم اسلامی (نور) روز سه‌شنبه ۱۰ اسفند در دانشگاه تهران برگزار می‌شود.

دکتر طبیب‌زاده سردبیر مجلهٔ پژوهش‌های ایران‌شناختی (مرکز نشر دانشگاهی به زبان آلمانی) و مولف کتاب «ظرفیت فعل» در این سخنرانی بیشتر به مباحث مطرح دربارهٔ کتاب «ظرفیت فعل» و مقاله «ظرفیت صفت» خواهند پرداخت. وی از معدود زبان‌شناسانی است که زبان فارسی را از منظر نظریهٔ دستور وابستگی بررسی کرده است.

این سخنرانی در روز سه‌شنبه ۱۰ اسفند، ساعت ۱۳-۱۵:۳۰ در تالار کمال دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران برگزار می‌شود.

سخنرانی دکتر بی‌جن‌خان با عنوان «پیکره‌های زبانی»

به گزارش تارنمای «زبان فارسی» سخنرانی دکتر محمود بی‌جن‌خان در تاریخ ۳ اسفند در دانشگاه الزهرا برگزار خواهد شد.

دکتر بی‌جن‌خان مدیر گروه زبان‌شناسی همگانی دانشگاه تهران در این سخنرانی درباره «پیکره‌های زبانی» صحبت خواهند کرد.

این سخنرانی در سالن دفاعیه دانشکده ادبیات دانشگاه الزهرا در روز سه‌شنبه ۳ اسفند از ساعت ۱۰ تا ۱۵ برگزار می‌شود.

نخستین همایش فرهنگ‌نویسی در موسسه لغت‌نامه دهخدا برگزار می‌شود

به گزارش تارنمای «زبان فارسی» مؤسسۀ لغت نامه دهخدا در نظر دارد، نخستین دورۀ برگزاری همایش فرهنگ نویسی علامه دهخدا را برگزار نماید. این همایش در تاریخ ۵ اسفند ۱۳۸۹ در موسسه دهخدا برگذار می‌شود.

موضوعات محوری همایش عبارتند از:

  • شیوه‌های فرهنگ‌نویسی
  • تاریخچه‌ٔ فرهنگ‌نویسی
  • فرهنگ‌نویسی و گونه‌های زبانی
  • فرهنگ‌نویسی و تصحیح متون
  • نقد و بررسی شیوه‌های عمومی و تخصصی فرهنگ‌نویسی
  • بومی‌سازی شیوه‌های فرهنگ‌های تخصصی
  • فرهنگ گویش‌های ایرانی
  • مسائل و دشواری‌های فرهنگ‌نویسی در ایران و …

زمان: ۵ اسفند، ساعت ۹ تا ۱۷

مکان: خیابان ولیعصر، ایستگاه پسیان، موقوفات دکتر افشار، موسسه لغت نامه دهخدا

تلفن دبیرخانه همایش: ۲۲۷۱۷۱۱۶ – ۲۲۷۱۱۹۰۲

سخنرانی علمی «مسائل زبان‌شناختی باز‌شناسی گفتار فارسی»

به گزارش تارنمای «زبان فارسی» به نقل از لیزنا، سخنرانی علمی «مسائل زبان‌شناختی باز‌شناسی گفتار فارسی» با سخنرانی دکتر زهرا محمودزاده، استادیار پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، در روز چهارشنبه، ۲۰بهمن ماه از ساعت ۱۴ تا ۱۶ در تالار اجتماعات پژوهشگاه برگزار می‌شود.

در این سخنرانی مواردی نظیر باز‌شناسی گفتار، فرآیندهای باز‌شناسی گفتار، ارتباط باز‌شناسی گفتار با زبان‌شناسی و آوا‌شناسی، مسائل زبان‌شناختی باز‌شناسی گفتار و نمونه‌هایی از باز‌شناسی گفتار فارسی بررسی می‌شود.

علاقمندان به شرکت در این سخنرانی، می‌توانند به صفحه سخنرانی‌های علمی در وبگاه پژوهشگاه مراجعه کرده و کاربرگه نام‌نویسی الکترونیکی را تکمیل و به رایانامه scirel@irandoc. ac. ir ارسال نمایند.

لازم به ذکر است این سخنرانی به صورت پخش زنده از طریق وب‌سایت پژوهشگاه به نشانی http://irandoc.ac.ir/s-presentation/live.html قابل مشاهده است.

شرکت در سخنرانی‌های علمی پژوهشگاه برای عموم آزاد و به ‌صورت رایگان است.

انتشار کتاب خطایاب املایی خودکار در زبان فارسی

دبیر شورای عالی اطلاع‌رسانی پروژه‌ پژوهشی- اجرایی خطایاب فارسی (ویراستیار) را یکی از پروژه‌های مهم ذکر کرد که با اقدام و حمایت مستقیم شورا به بار نشست و نسخه‌ اول آن با رویکرد غلط‌یابی صرفی زبان فارسی عرضه شد و اکنون در راستای آن پژوهش‌نامه‌ای در قالب کتاب با عنوان «خطایاب املایی خودکار در زبان فارسی» تدوین و عرضه شده است.

به گزارش تارنمای «زبان فارسی» به نقل از واحد ارتباطات دبیرخانه شورای عالی اطلاع‌رسانی، به گفته دکتر حمید شهریاری، بقا و توسعه‌ فرهنگ ملی در گرو رشد مدام مؤلفه‌های آن است و در این میان افزون بر مؤلفه‌های اخلاقی و عقیدتی، خط و زبان از مهم‌ترین مؤلفه‌های فرهنگ ملی تلقی می‌‌شود و یکی از عناصر کلیدی و هویت‌بخش در میان ما ایرانیان است.

وی در مقدمه این کتاب تاکید کرده است که باید در برنامه‌ای دراز مدت با دو سویه‌ پژوهشی و کاربردی، زبان فارسی را به بستری زایا و پذیرا برای مفاهمه‌ علمی و فنی بدل سازیم و جامعه‌ فارسی زبان را از این نهر جاری سیراب کنیم. از این رهگذر است که فرهنگ ایرانی- اسلامی ما توانمند‌تر خواهد شد و مزیت رقابتی خود را در میان فرهنگ‌های دیگر نشان خواهد داد.

دکتر شهریاری فعالیت‌های پردازشی در حوزه‌ خط و زبان فارسی را نمونه‌ای بارز و در عین حال مهم می‌داند که دبیرخانه‌ شورای عالی اطلاع‌رسانی، طی سه سال گذشته، علاوه بر فعالیت‌های جاری خود در حوزه‌ توسعه‌ خط و زبان فارسی در فضای دیجیتال، اهتمام خاصی به شناسایی، امکان سنجی و تحلیل مقدماتی پروژه‌های پردازشی این حوزه داشته است.

وی می‌گوید: «در این مسیر هم از نهادهای علمی و اشخاص حقیقی برای طراحی و پیاده‌سازی این قبیل پروژه‌ها به طور مستقیم و غیر مستقیم حمایت کرده است و این روند هم ادامه خواهد یافت. اما طبیعی است که به دلایل مختلف فنی، اجرایی و گاهی هم سیاست‌گذارانه، برخی از این پروژه‌ها جز با ورود مستقیم این شورا به سرانجام نخواهد رسید یا آینده‌ روشنی برای اجرا و به ثمر نشستن آن متصور نیست. پروژه‌ پژوهشی- اجرایی خطایاب فارسی (ویراستیار) یکی ازاین قبیل پروژه‌های مهم است که با اقدام و حمایت مستقیم شورا و همکاری جمعی از محققان به بار نشست و نسخه‌ اول آن با رویکرد غلط‌یابی صرفی زبان فارسی عرضه شد.»

افزوده شدن زبان فارسی به خانواده گوشی‌های XPERIA

شرکت سونی اریکسون اعلام کرد نرم‌افزار جدید گوشی‌های XPERIA X8 و خانواده XPERIA X10 شامل گوشی‌های XPERIA X10، XPERIA X10 mini، XPERIA X10 mini pro برای دانلود از طریق سرویس بروزرسانی این شرکت آماده گردیده است.

به گزارش تارنمای «زبان فارسی» به نقل از ایتنا این نرم‌افزار جدید برخی اشکالات موجود در ویرایش قبلی را مرتفع ساخته و از زبان‌هایی که از راست به چپ نوشته می‌شوند (شامل فارسی، عربی، عبری و تایلندی) پشتیبانی خواهد کرد.

گوشی XPERIA X10 علاوه بر پشتیبانی از زبان‌های یاد شده، به ویژگی زوم چندلمسی در مرورگر اینرنتی و نیز نرم افزار GoogleMap مجهز خواهد شد.

بنابر این گزارش، نرم‌افزار جدید از هفته آینده به تدریج برای مناطق مختلف جهان قابل دانلود و نصب خواهد بود.

گوشی‌های XPERIA X8 و خانواده XPERIA X10 سونی اریکسون مبتنی بر آندروید بوده و با بروز‌رسانی پیشین به نسخه ۲/۱ این سیستم عامل ارتقا یافته بودند.

گفتنی است سیستم عامل آندروید از زبان فارسی پشتیبانی نمی‌کند و سونی اریکسون خود این ویژگی را به گوشی‌های مبتنی بر آندروید خود افزوده است.